Terug naar blogs

De Big Five

Alles wat u moet weten over de dieren die op iedereens bucketlist staan

“Of u nou een ervaren Oryx Traveler bent, of dat een eerste safari avontuur in Afrika nog tegoed heeft; De Big 5 spreekt tot ieder zijn verbeelding. Deze vijf dieren zijn niet alleen indrukwekkend dankzij hun grootte, maar ook door hun machtige uitstraling. Zware viervoeters of gevaarlijke jagers- elk dier kent zijn eigen bijzonderheden.

 

 

Ontstaan van de Big Five

U bent zich aan het oriënteren voor een reis naar Afrika en overal komt u de term Big 5 tegen, maar wat betekent dit nou precies?

De term ‘Big Five’ is in de 19e eeuw ontstaan in de jachtwereld. De dieren die tot deze groep behoren stonden bekend als de meest gevaarlijke dieren om op te jagen. In deze periode was het populair om op Afrikaanse wild te schieten. Dit deed men te voet. Het jagen op Afrikaans wild bestaat nog steeds, maar vandaag de dag heerst hier een steeds grotere taboe op. Inmiddels heeft de term een andere betekenis gekregen, want men ziet deze ‘Big Five’ als belangrijke dieren om te spotten tijdens een fotografie safari. De Big 5 bestaat uit de leeuw, buffel, neushoorn, luipaard en olifant.

De Afrikaanse Leeuw

De leeuw –Panthera Leo- is de grootste katachtige van het Afrikaanse continent, en één van de meest geliefde dieren om te spotten. Er leven nog ongeveer 20.000 van deze formidabele jagers in Afrika. Scherpe klauwen, gigantische tanden en een machtige brul die van kilometers ver te horen is- de leeuw is de baas van Afrika. Een troep leeuwen bestaat gemiddeld uit 15 dieren, maar kan groeien tot meer dan 30 individuen. In de troep leven meestal enkele mannetjes (1 tot 4), terwijl de rest bestaat uit vrouwtjes met welpen. Vrouwelijke welpen blijven normalitair binnen de troep terwijl zij opgroeien, terwijl jonge mannetjes uiteindelijk hun eigen troep zullen beginnen. Dit doen zij door de huidige leider van een andere groep van de troon te stoten. De gemiddelde leeuw leeft zo’n 10 tot 14 jaar.

 

Ondanks dat de mannetjes het meeste territoriale gedrag vertonen, zijn de vrouwtjes de échte jagers binnen de troep. Zij werken samen om antilopen, wildebeest en zebra’s op te jagen. Omdat zij zo goed samenwerken kunnen zij zelfs groter wild vangen, zoals giraffen en buffels.

Leeuwen besteden het grootste deel van de dag liggend en zonnend, maar consumeren dagelijks wel zo’n 7 kilogram vlees! Een volwassen leeuw kan dan ook tussen de 120 en 225 kilogram wegen. Wanneer de zon onder is gegaan worden zij het meest actief. Dankzij de duisternis kunnen zij gemakkelijker hun prooi benaderen. Vandaar dat night-drives érg mooie kansen presenteren om deze dieren in actie te zien.

De Kaapse Buffel

De Kaapse buffel –Syncerus Caffer- wordt ook wel de Afrikaanse buffel genoemd. Dit is een machtig dier dat door veel reizigers wordt onderschat. In tegenstelling tot wat velen denken wordt de zelfs buffel als het gevaarlijskte dier van de Big 5 beschouwd. Buffels wegen tussen de 500 en 950 kilogram en gaan in de aanval wanneer zij zich bedreigd voelen. Ook werken kuddes goed samen om jagers, zoals de leeuw, af te weren. De mannetjes, wiens puntige hoorns wel meer dan een meter kunnen spannen, zijn het grootst en zwaarst.

 

Er leven zo’n 400.000 buffels in Afrika. Zij verplaatsen zich normalitair in kuddes die tot de 500 individuen groot zijn. In enkele gevallen kunnen deze kuddes echter wel duizenden dieren groot worden. Buffels moeten dagelijks drinken, dus zijn altijd op zoek naar waterbronnen. Daarnaast eten zij de hele dag door gras. Jonge kalveren moeten zo’n anderhalf jaar bij hun moeder blijven om te overleven, voordat zij zelfstandiger worden. De gemiddelde buffel wordt tussen de 11 en 22 jaar oud.

De Neushoorn 

Gedurende een bezoek aan Afrika kunt u zowel de zwarte als de witte neushoorn spotten.

De witte neushoorn -Ceratotherium Simum- is de grootste neushoorn ter wereld en komt het meeste in het wild voor. Na de olifant is dit ’s werelds grootste landzoogdier. Een volwassen witte neushoorn weegt tussen de 1800 en 2700 kilogram. Zij grazen gedurende de dag erg veel. De naam doet denken dat de dieren wit zijn- echter is dit niet het geval. Zowel de witte als zwarte neushoorn zijn grijs. De naam is ooit ontstaan toen Afrikaanse boeren de bek van de neushoorn beschreven- wijd. De Engelsen pakten dit later verkeerd op als ‘white’.

 

De witte neushoorn wordt ongeveer 50 jaar oud en kan snelheden van 50 kilometer per uur bereiken. Een dier dat tonnen weegt en ons mensen er gemakkelijk uit sprint.. het is geen wonder dat deze tot de Big 5 behoort!

De zwarte neushoorn –Deceros Bicornis- is kleiner en zeldzamer soort dan de witte neushoorn. Ondanks dat de zwarte neushoorn minder weegt, tussen de 800 en 1400 kilogram, kent de het dier een gevaarlijkere reputatie. Zij zijn namelijk een stuk agressiever dan hun zwaardere familieleden. Verder is het hoofd van de zwarte neushoorn kleiner en grazen zij minder. Ook deze neushoornsoort wordt ongeveer 50 jaar oud en kan soortgelijke snelheden behalen als de witte neushoorn.

De Luipaard

De luipaard -Panthera Pardus– wordt als zeldzame spot beschouwd. In tegenstelling tot wat velen denken, komt de luipaard vaker voor in Afrika dan andere grote katachtigen. Echter is dit diersoort erg mensenschuw. Het is een prachtig dier dat meestal alleen leeft, behalve als het jongen heeft. Daarnaast is het een zéér succesvolle jager. De luipaard kan goed sluipen en valt zijn prooi van vlakbij aan. Vooral antilopen staan geregeld op het menu van deze jager. Wat erg uniek is aan de katachtigen is dat zij bomen gebruiken om hun prooi in ‘op te slaan’. Met hun grote klauwen klimmen zij gemakkelijk de boom in. Veel reizigers hebben in de eerste instantie moeite met het uit elkaar houden van cheeta’s en luipaarden. Boomklimmen is echter iets wat cheeta’s niet kunnen. Daarnaast is een cheeta een stuk kleiner. Luipaarden leven gemiddeld tussen de 12 en 17 jaar en wegen tussen de 30 en 90 kilogram. Juist omdat het zo lastig is om dit mooie dier te spotten, is dit erg mooi om mee te maken.

De Afrikaanse Olifant 

De Afrikaanse olifant -Loxodonta Africana- is het grootste landzoogdier van de wereld. Kuddes olifanten bestaan uit vrouwtjes en jongen, die worden geleid door één dominant vrouwtje: de ‘matriarch’. De mannelijke olifanten bewegen zich alleen voort, of in een aparte ‘bachelor’ kudde van enkele mannetjes. Net als mensen zijn olifanten erg sociaal. Zij zorgen vaak voor verwonde familieleden en lijken zelfs te rouwen om overleden soortgenoten.

Daarnaast kent u waarschijnlijk de uitspraak dat olifanten niks vergeten. Hier zit een kern van waarheid in. De kudde, geleid door de matriarch, stelt zich defensief op tegenover olifanten die zij nog niet ontmoet hebben. De dieren onthouden andere vriendelijke olifanten en herkennen iedereen van hun kudde. Er zijn zelfs gevallen bekend waarbij olifanten slechts enkele maanden met elkaar zijn opgetrokken, maar elkaar tientallen jaren later toch nog herkennen!

 

De gemiddelde olifant kan per dag onggeveer 140 kilogram aan eten naar binnen werken- het is geen wonder dat de dieren wel 7000 kilogram kunnen wegen. Ook drinkt een olifant dagelijks zo’n 110 tot 190 liter water. Op het menu van de dieren staan boomwortelen, struiken, grassen, fruit en boomschors. Daarnaast leven zij erg lang- in het wild gemiddeld zo’n 70 jaar. Zwangere vrouwtjes dragen hun kalfen langer dan elk andere zoogdier ter wereld- zo’n 22 maanden. Elke 2 tot 4 jaar wordt één kalf geboren per vrouwtje.  Zelfs bij geboorte kunnen die dieren al evenveel wegen als een volwassen mens!

Olifanten kunnen over zeer grote afstanden comunniceren met elkaar door middel van ‘infrageluid’. Dit is geluid met zo’n lage frequentie dat wij mensen het niet kunnen horen. Zo laten verschillende kuddes elkaar weten wanneer voedsel of waterbronnen gevonden zijn.

Waar spot ik de Big 5?

De Big 5 komt in verschillende Afrikaanse landen voor. In Botswana, Kenia, Tanzania, Oeganda, Rwanda, Malawi, Zambia, Namibië, Zuid-Afrika en Zimbabwe kan de Big 5 worden gespot. In principe zijn al deze bestemmingen uitstekende safaribestemmingen. In het ene gebied is het een stuk makkelijker dan in de ander om deze dieren waar te nemen, vandaar dat wij de ‘Oryx Top 5’ hebben gemaakt. Hieronder vallen de vijf beste bestemmingen om de Big 5 te spotten in Afrika.

Wat is de beste plek om de Big 5 te zien?

De Oryx Top 5

1 – De beste plek in Afrika om de Big 5 te spotten is Zuid-Afrika . Dit heeft verschillende redenen. Het Krugerpark en omliggende privéreservaten, zijn niet voor niets wereld beroemd. Uitstekende gebieden om de Big 5 waar te nemen. Daarnaast zijn er verspreid over het land relatief veel gebieden waar de volledige Big 5 in één wildpark kan bewonderen. Bovendien heeft Zuid-Afrika als bijzondere bijkomstigheid dat er in bepaalde regio’s geen malaria voorkomt. Dit maakt Zuid-Afrika extra toegankelijk en daarmee onze nummer één bestemming om de big 5 te spotten. Een van de betere malariavrij big 5 gebieden is bijvoorbeeld het Madikwe Game Reserve!

2 – Tanzania mag niet ontbreken in de top 5, want deze bestemming wordt gezien als de safaribestemming bij uitstek. Een van de beste gebieden om de Big 5 zien in Tanzania is het Serengeti National Park. Het park is wereld beroemd door de Grote Migratie waarbij miljoenen zebra’s en gnoes het verse gras achterna gaan. Het gebied is het meest wildrijke park in Afrika en dus ook de thuisbasis van de Big 5. Een ander uitzonderlijk goed gebied is de Ngorongoro Krater. Dankzij de zeer hoge kraterwanden kan het wild dat op de bodem van de Ngorongoro leeft de krater niet eenvoudig verlaten. Het is dus mogelijk om tijdens één bezoek alle leden van de Big 5 binnen deze krater waar te nemen. Een uniek schouwspel.

3 – Natuurlijk mag Kenia niet ontbreken aan deze top 5. De eerder genoemde Grote Migratie vindt ook plaats in Masai Mara. Dit gebied is net als de Serengeti in Tanzania één van de meest wildrijke parken van het continent. Ook de Masai Mara en andere parken in Kenia zijn de thuisbasis van de Big 5.

 

4 – In Botswana kunt u het makkelijkst neushoorns spotten van alle landen in de Top 5. Deze leven namelijk op ‘Chief’s Island’, een eiland waar zij niet vanaf kunnen. Ook de andere dieren van de Big 5 zijn in Botswana te spotten.

5 – Tot slot zijn in Namibië vier van de vijf Big 5 dieren in  Etosha National Park te zien. De buffel kan gespot worden in andere gebieden, zoals Okonjima en de Capriviregio. Tóch behoort het land in onze top 5, aangezien Etosha erg droog is. Wild verzamelt zich rondom waterbronnen- daardoor is het een stuk makkelijker om de leeuwen, luipaarden, neushoorns en olifanten te spotten. Ook is Etosha erg vlak en niet dichtbegroeit, dus niks blokkeert het uitzicht.